Ý nghĩa màu sắc trong văn hóa Nhật Bản

Màu sắc là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng để thể hiện sự khác biệt trong văn hóa các nước. Theo những tài liệu cổ, 4 màu xuất hiện sớm nhất trong xã hội Nhật Bản là đỏ, đen, trắng và xanh da trời, dần dần mới xuất hiện các màu sắc khác với tên gọi riêng biệt. Và đến thời Asuka (538- 710), Hoàng tử Shotoku đã dùng màu sắc tương ứng với Hệ thống 12 cấp bậc và thứ hạng, đề cập đến những màu được dùng cho các cấp bậc, thứ bậc trong xã hội.

Sắc màu

Sắc màu (Nguồn: Internet)

Bảng hệ thống màu được Hoàng tử Shotoku đưa ra đã phân rõ 2 loại màu (kinjiki – màu cấm và yurushiiro – màu được phép dùng). Trong đó, giới quan chức sẽ sử dụng những chiếc lông vũ có những màu thể hiện được thứ bậc để đính kèm trên nón, dựa theo 6 phẩm chất Nho giáo:

  • Màu tím: toku- Đức hạnh
  • Màu xanh da trời: jin- Từ bi
  • Màu da cam: rei – Phép tắc
  • Màu vàng: shin – Chân thành
  • Màu trắng: gi- Công lý
  • Màu đen: chi – hiểu biết.

Từ xa xưa, trong xã hội Nhật Bản đã có 4 màu xuất hiện sớm nhất: đỏ – 赤 (aka), đen – 黒 (kuro), trắng – 白 (shiro) và xanh da trời – 青 (ao). Theo đó, các màu sắc khác cũng có từng tên gọi riêng, cũng bởi vậy mà số lượng màu truyền thống của Nhật Bản đã lên đến hàng trăm màu. 

Màu trắng được chọn là trang phục truyền thống của cô dâu trong ngày cưới

Màu trắng được chọn là trang phục truyền thống của cô dâu trong ngày cưới (Nguồn: Internet)

Ý nghĩa của các màu sắc trong đời sống

Màu tím

Màu tím (紫 – murasaki) trong xã hội xưa là màu cao quý nhất, thuộc nhóm màu cấm và chỉ được dùng cho giới quan chức cao cấp và Hoàng gia, trong Phật giáo thì những nhà sư có phẩm hạnh cao cấp được phép mặc y phục màu tím, còn lại những người dân bình thường bị cấm hoàn toàn. Lí do là vì màu nhuộm tím chỉ có thể tìm thấy ở cây tía tím Shigusa, loài cây rất khó sinh trưởng và hiếm, bởi vậy mà giá thành của nó rất đắt. Đến thời Edo (XVII – XIX), trang phục màu tím trở lên phổ biến, khi loài cây Murasaki-sou được trồng rộng rãi và màu tím của nó gọi là Edo-murasaki chính thực được dùng để chỉ màu tím.

Lễ hội Noh tại Nhật Bản

Lễ hội Noh tại Nhật Bản (Nguồn: trungtamnhatngu.edu.vn)

Trong lễ hội Noh tại Nhật Bản, chỉ có nhân vật Hoàng đế và các vị thần mặc trang phục tím trong các màn trình diễn, vì vậy bạn hãy lưu ý để chọn trang phục khi tham gia lễ hội này.

Xanh da trời và xanh lá

Màu xanh da trời trong tiếng Nhật là 青 (ao), màu xanh lá cây là 緑 (midori). Từng có một khoảng thời gian dài trong lịch sử Nhật Bản, màu xanh lá chỉ được xem như một sắc thái thuộc xanh da trời và không có tên gọi riêng. Khi đó tại Nhật Bản dù có rất nhiều vật mang màu xanh lá nhưng người Nhật vẫn quen gọi là 青 (ao).

Đèn xanh của cột đèn giao thông Nhật Bản đa số có màu xanh da trời

Đèn xanh của cột đèn giao thông Nhật Bản đa số có màu xanh da trời (Nguồn: baomoi)

Đèn xanh của các cột đèn giao thông ở Nhật Bản đa số có màu xanh da trời nên người Nhật vẫn thường gọi “ao” kể cả khi bắt gặp đèn màu xanh lá cây, và cũng vì nó chỉ có 2 âm tiết nên dễ nói hơn so với “midori”.

Các loại rau củ màu xanh ở Nhật Bản được gọi là ao yasai thay vì midori yasai

Các loại rau củ màu xanh ở Nhật Bản được gọi là ao yasai, thay vì midori yasai (Nguồn: Internet)

 

Midori cũng dùng để chỉ những mầm cây mới mọc

Midori cũng dùng để chỉ những mầm cây mới mọc (Nguồn: Internet)

Đỏ và trắng

Đỏ và trắng là hai màu mang lại sự may mắn, có ý nghĩa đại diện cho một sự khởi đầu tốt đẹp, thường xuất hiện trong các dịp vui, lễ cưới hay lễ tốt nghiệp. Màu đỏ (赤 – aka) tượng trưng cho sự đam mê, tình yêu và nhiệt huyết. Trong khi đó màu trắng (白 – shiro) đại diện cho sự trong sạch và tinh khiết. Về mặt tôn giáo, cả hai màu đều có ý nghĩa thiêng liêng, bởi vậy mà các cổng Torii ở những ngôi đền Thần đạo đều có màu đỏ và sỏi trắng thường được rải trước cửa những nơi linh thiêng.

Dây gói quà mizuhiki một loại dây gói quà gồm 2 sợi đỏ và trắng bện vào nhau, thường dùng cho các lễ cưới. Với lễ phúng viếng, họ sẽ dùng màu đen và trắng

Dây gói quà mizuhiki một loại dây gói quà gồm 2 sợi đỏ và trắng bện vào nhau, thường dùng cho các lễ cưới. Với lễ phúng viếng, họ sẽ dùng màu đen và trắng (Nguồn: htc-vn.com)

 

Cơm đậu đỏ sekihan, món ăn thường thấy trong các dịp vui, lễ cưới, gồm gạo nấu với đậu đỏ

Cơm đậu đỏ sekihan, món ăn thường thấy trong các dịp vui, lễ cưới, gồm gạo nấu với đậu đỏ (Nguồn: daidokolog.pal-system.co.jp)

Màu đen

Màu đen (黒 – kuro) thể hiện sự chán nản, buồn bã và u ám nên thường xuất hiện nhiều trong các lễ tang tại Nhật Bản. Nếu như phần quà trong lễ cưới sử dụng màu đỏ và trắng thể hiện sự vui tươi thì ngược lại, trong lễ tang người Nhật thường có phần quà chia buồn – koden, sử dụng dây mizuhiki đen và trắng để gói quà.

koden bukuro

(Nguồn: tokyoreloaded.blogspot.com)

Tuy nhiên, màu đen cũng thể hiện sự nghiêm túc, chỉn chu nên đây là màu được đa số nhân viên công sở chọn mặc. Bạn sẽ thường thấy trang phục vest đen kết hợp với sơ mi trắng xuất hiện ở các công ty Nhật Bản, và đi kèm đó là cà vạt (tránh màu đen vì đó là trang phục để dự tang lễ).

japan unveils plan to attract more foreign workers 2a289

Bộ vest đen kết hợp với sơ mi trắng là trang phục thường thấy ở các công ty Nhật bản (Nguồn: worldbulletin.net) 

Trên đây là một số thông tin cơ bản về màu sắc gắn liền với văn hóa Nhật Bản. Hy vọng bài viết mang lại cho các bạn thêm nhiều thông tin và thêm hiểu về đất nước Nhật Bản hơn!

107 views

Bạn thấy bài viết hữu ích không

Click vào ngôi sao để đánh giá

Đánh giá / 5. Số đánh giá